[[posterous-content:pid___1]] Person of Year 2012 : You and me as well are private property of the state!

                                                                   Hajibala Abutalibov

Love you my dear!

Love you my lovely mayor!

When I saw you on my dream

I think that you are ice cream

Ohhh my Hajibala

Let`s go to sing “La la la”

When you take evrovision`s key

İt was a new life, it was a new day for me

My darling, you asking

How you can thanked Dirk? (Mayor of Dusseldorf)

Say him, how our city lonely

But life is here lovely

 Maybe he also love his own town

Dont worry, sing for democrasy as everyone:

“Come to me come to me to night

I`ll show you how you can turn light”

Training in Azerbaijan Media Centre was for me very interesting and useful. Three month ago I`ve created my twitter account. I use facebook during the day. And being twitter woman it isn`t interensting. Looking on my twitter I read this words: Only 160 sembol!

And now I think that maybe I lost my 3 month, becouse I deleted my t weet account. But yesterday during the training  in tweetting I understand: “If you want to find new information, if you want to research new materials it`s important to you to use all social networks.

First,  was useful for me  http://hootsuite.com site. You can add some of your accounts and use this site as catalog. And second, paper.li.

Example, I`ve created my online newspaper in paper.li and share news.

Trainer David Brewer  said: “We use social media as our brend!”

Yes! It`s true. In Azerbaijan young people create their own blog and publish here their posts, ideas, videos, photos.

I remember that I read in one of the journal this sentences: “İs Google The GOD? Not Google, but You, after browsing it!”

And now all social media tools-facebook, twitter, paperli and etc. other are free platform for man who want to say that: I`m GOD of my word”

Training in Azerbaijan Media Centre was for me very interesting and useful. Three month ago I`m created my twitter account. I use facebook during the day. And being twitter woman it isn`t interensting. Looking on my twitter I read this words: Only 160 sembol!

And now I think that maybe I lost my 3 month, becouse I deleted my t weet account. But yesterday during the training  in tweetting I understand: “If you want to find new information, if you want to research new materials it`s important to you to use all social networks.

First,  was useful for me  http://hootsuite.com site. You can add some of your accounts and use this site as catalog. And second, paper.li.

Example, I`ve created my online newspaper in paper.li and share news.

Trainer David Brewer  said: “We use social media as our brend!”

Yes! It`s true. In Azerbaijan young people create their own blog and publish here their posts, ideas, videos, photos.

I remember that I read in one of the journal this sentences: “İs Google The GOD? Not Google, but You, after browsing it!”

And now all social media tools-facebook, twitter, paperli and etc. other are free platform for man who want to say that: I`m GOD of my word”

Training in Azerbaijan Media Centre was for me very interesting and useful. Three month ago I`m created my twitter account. I use facebook during the day. And be twitter woman it isn`t interensting. Looking on my twitter I read this words: Only 160 sembol!

And now I think that maybe I lost my 3 month, becouse I deleted my t weet account. But yesterday during the training  in tweetting I understand: “If you want to find new information, if you want to research new materials it`s important to you to use all social networks.

First,  was useful for me  http://hootsuite.com site. You can add some of your accounts and use this site as catalog. And second, paper.li.

Example, I`m created my online newspaper in paper.li and share news.

Trainer David Brewer  said: “We use social media as our brend!”

Yes! It`s true. In Azerbaijan young people create their own blog and publish here their posts, ideas, videos, photos.

I remember that I read in one of the journal this sentences: “İs Google The GOD? Not Google, but You, after browsing it!”

And now all social media tools-facebook, twitter, paperli and etc. other are free platform for man who want to say that: I`m GOD of my word”

Training in Azerbaijan Media Centre was for me very interesting and useful. Three month ago I`m created my twitter account. I use facebook during the day. And be twitter woman it isn`t interensting. Looking on my twitter I read this words: Only 160 sembol!

And now I think that maybe I lost my 3 month, becouse I deleted my t weet account. But yesterday during the training  in tweetting I understand: “If you want to find new information, if you want to research new materials it`s important to you to use all social networks.

First,  was useful for me  http://hootsuite.com site. You can add some of your accounts and use this site as catalog. And second, paper.li.

Example, I`m created my online newspaper in paper.li and share news.

Trainer David Brewer  said: “We use social media as our brend!”

Yes! It`s true. In Azerbaijan young people create their own blog and publish here their posts, ideas, videos, photos.

I remember that I read in one of the journal this sentences: “İs Google The GOD? Not Google, but You, after browsing it!”

And now all social media tools-facebook, twitter, paperli and etc. other are free platform for man who want to say that: I`m GOD of my word”

Almaniyada "Xocalı" abidəsi

Aşırı vətənşüvənlikdən, aşırı vətənpərlikdən zəhləm gedir. Həyatımız elədir ki, bəzən humanist, bəzən liberal, bəzən demokrat, hərdən sosial və yeri gələndə də diktator olmalısan. Əks halda istifadə oluna, əzilə, alçaldıla bilərsən.
Xocalı soyqırımını hamımız bilirik. Hərə özünə görə yozur. Həqiqətlərin təfərrüatları ildən ilə fərqli şəkildə çatır qulaqlarımıza. Öldürülənlər, zorlananlar canlanır gözlərim önündə. Və… Bir qramda olsun ucaldılan abidələr mənim qəlbimdə nə bu yanğını azalda bilir, nə də çoxalda bilir.
Bu yaxınlarda rəfiqəmlə söhbət zamanı bir erməni bloggerin blogunda Almaniyada açılmış Xocalı abidəsi nə yazılan şərhləri görəndə bilmədim nə deyəm. Ermənini qınamıram. Əks tərəfdir. Belə bir şey yazacağı normaldır.
Az da olsa incəsənətdən başım çıxır. Özümə bəraət qazandırmalı olsam abidəni belə açıqlayardım: “Rəssam və heykəltəraş İbrahim Əhrari 3 insanı (ata, ana, uşaq) xatırladan daş və palçıq qarışığıyla bu abidəni yonub. 

Şüuraltı belə bir şey var: Ya gözün görən kimi sənə əsərini sevirsən və başa düşürsən. Bu səndə hisslər yaradır. Nifrət edirsən, vurulursan, həsəd aparırsan, qorumağa çalışırsan.

Ya da sənət əsərinə gözünü döyə-döyə baxırsan və öz təfəkkürünə görə bu abxtraxı yozursan. Ancaq mən bu abidəyə baxanda ikrah hissi keçirdim.  Bəyənmədim abidəni. Görünür mənim inkişaf etməmiş dünyagörüşüm bunu dərk etməkdə çətinlik çəkib. İndi çalışacağam müəlliflə əlaqə yaradam. Bəlkə o izah edər, ya da siz oxudunuzsa mənə izah edin.

Palçıqdan yoğrulmuş daş başdaşıları xatrıladan abidəni siz necə qiymətləndirirsiz?

Knut ayağında taxta çarıqlar küçədə, dalanlarda keçirdi uşaqlığını. Səkkiz yaşında sərt təbiətli adam olan dayısının istəyi ilə anası və atası onu istəmədən bir rahibin yanına şagirdliyə qoyurlar. Ata yurdundan uzaq bir yerdə və rahiblərin əhatəsində yaşamaq balaca Knutun həyatına kabuslar gətirdi. Həyatın çətinlik və insafsızlığını ona ilk öncə dayısının çox sərt qanunları öyrətdi. 4-5 il dözən dən sonra 14 yaşında doğulduğu Lom qəsəbəsinə qayıdaraq bir tacirin yanında  köməkçi olur. 17 yaşında artıq o, kitablardan öyrənə biləcəyindən çox şey bilirdi.

18 yaşında ikən bir kənd hekayəsi (Frida) və şerlər yazmağa başlayır. Adını da Knut Pederson deyə dəyişdirir. Hekayəsini Norveçin ən böyük yazarı Björnsona gətirsə də rədd cavabı alır.

Əlində bir qələm, bir kağız parçası ilə sətirləri yazırdı:

“Yumruğunu yemədikcə kimsənin buraxıb getmədiyi o qərib şəhər Kristianada ac-yalavac keçirtdiyim günlər idi… tavan arasında ayıq yatırdım. Alt mərtəbədə bir saatın altı dəfə vurduğunu eşitdim. Xəfif aydınlanmışdı ortalıq, nərdivanları enib çıxmağa başlamışdı insanlar…”

Knut günlərlə ac qalır, ancaq yazmağa davam edirdi. Bunun nəyə yarayacağını, nə üçün olduğunu bilirdi: “Aclıq” romanı idi yazdığı.

Romandan parçalar:

“Uşaqlıq inanclarımdan qırıq-sökük parçalar xatırlayırdım. İncilin oxunuşundakı ahəng qulaqlarımda səslənirdi. Sakitcə öz-özümə danışdım, lağedici tərzdə başımı ciyinlərimə əydim.  Nə edə bilərdim ki: nə boğmalanacağımı, nə içəcəyimi, fani bədən dedikləri bu alçaq soxulcan torbasını hansı çullara bürüyəcəyimi düşünürdüm. Göydəki Allah baba, səmadakı sərçə kimi məni də düşünməmiş, mən-aciz qulunu göstərmək lütfündən məhrummu etmişdi? Tanrı barmağını sinir şəbəkəmə soxmuş, tədbirli-ehtiyatlı sadəcə üstdən telləri bir az qarışdırmışdı. Sonra Tanrı barmağını bir az geri çəkmiş, sinirlərimin ip kimi telləri, kökləri  bu barmaqda qalmışdı. Tanrının barmağı arxasınca bir də bir dəlik qoymuşdu. Bu barmağın keçdiyi yolda, beynimdə yaralar qalmışdı. Ancaq Tanrı mənə barmağı ilə toxunduqdan sonra məni buraxmış, bir daha mənə toxunmamış, mənə bir pislik etməmişdi. Yoxxx…. Artıq artıq rahat ola bilərdim, başımdakı dəliklə dolaşa bilirdim. Tanrıdan mənə heç bir pislik toxunmamışdı, O ki Rəbbimizdi, əsla….”

“Durdum, geri dönməyə qərar verdim. Gəzməkdən əsəbləşmişdim, yavaş və ikiqat bükülmüş halda irəliləyirdim. Qarşıdan  iki at arabası göründü. Arabaçılar yüklərinin üstündə uzanmışdılar, üzləri girdə və daş kimi ifadəsiz, başları açıq mahnı oxuyurdular.  Addımlayır, düşünürdüm. Mənə bağıracaqlar, söz atacaqlar, ya da bir mahnı qoşacaqdılar. Yanlarına  yaxınlaşmışdım ki, biri səsləndi, qoltuğumdakı şeyin nə olduğunu soruşdu.

“Ədyal!” cavabını verdim.

“Saat neçədir?” deyə soruşdu.

“Dəqiq bilmirəm, deyəsən üç!”

Güldülər, keçib gedirdilər, o anda qulağımda bir qamçı zərbəsi hiss etdim, başımdan şapkam düşdü. Gənclər əylənmədən məni boş buraxmamışdılar. Qəzəb içində əlimi qulağıma apardım, çuxura düşmüş papağımı götürüb yoluma davam etdim. İrəlidə, St.Hanshaugen tərəfdə bir adam mənə saatın 4-ə qalmış olduğunu dedi”.

“Yoldan ayrılıb meşəyə girdim, dincəlmək üçün oturdum, sonra uyğun bir yer axtarmağa başladım….Və qaranlıq çevrə ətrafımda pusqudaydı. Hər tərəf səssiz idi, hər şey səssiz. Amma yuxarıda əbədi musiqi, hava, əsla susmayan uzaq və səssiz uğultu davam edirdi. Bu sonsuz, xəstə mırıltıya uzun zaman qulaq asdım, zehnim qarışmağa başladı. Şübhəsiz, üzərimdə yuvarlanan dünyaların simfoniyası idi bu, bir mahnıya başlamış ulduzlardı…

“Buna da boş ver!” dedim və özümü cəsarətləndirmək üçün uca səslə güldüm: “Kənandakı bayquşlar bunlar!”

Knut Hamsunun fotosessiyası:

Jan Troellin Knut Hamsun haqqında çəkdiyi filmdən. Rollarda: Sverre Anker Ousdal və Ghita Norby

Max von Sydovv Hamsun rolunda

Knut Hamsun Marie ilə Norholmda öz itləri Duksla, 1925-ci il

Knut Hamsun iş otağında, 1929.

Düzü dünya Mayda gülür

Məni maygülü güldürür

1 May – zəhmətkeşlərin bayramı ilə başladıq. Yadımda qaranlq qalıb. Yanılmıramsa atamın çiynində əlimdə qırmızı bayraq o vaxt yürüşə getmişdim. Sonra metroda qırmızı şar partladı. Bu il də Azərabycanda 1 May Məmməd Süleymanovun mühazirəsi ilə gerçəkləşdi.

8 May – Şuşanın ermənilərə verilməsi günü. Şəhər quruluşuna görə alınması çətin olan bir şəhəri  məlum və adını çəkmədiyimiz səbəblərə görə verdik. Ürək yanğısıyla deyirəm: Bizim qanımızda elə bir şey var ki, istəməsək bir köpəyoğluna bir parça qənd də vermərik. Amma Şuşanı verdik. Həyəcanla verdik. Sonra da ağladıq. Şuşa məscidinin tarixini araşdırırdım. Tanınmış şuşalılardan biri Səid Hacıyevdən müsahibə aldım. Deyir, evimiz Gövhər ağa məscidinin böyründə idi. Gözlərim önündə mənzərə canlanır.  Ağır dərddir. Təsəvvür et, oturmusan Bakıda və icra hakimiyyəti gəlib deyir ki, yığ şələ-küləvi yallah, həyətüvüzü söküb analoqu olmayan inci adası salıram. Konpensasiya əvəzinə də ŞİŞ alarsan!9 May- Faşizm üzərində qələbənin növbəti il dönümü… Evimizdə ailə fotoları arasında gözəl bir gəncin hərbi paltarda fotosu var. Anamın müharibədə itgin düşmüş dayısıdır. Qonşuluğumuzda isə düz 4 il bundan əvvəl sağ olan müharibə veteranları ərlə qadın yaşayırdı. Kişi həkim, qadın tibb bacısı idi. Həsən Doxtur çağırdığımız qonşumuz müharibə dövründə hərbi həkim işləyirdi. Cəbhəyə yola düşəndə Bakıda nişanlısı qalmışdı. Cəbhədən qayıdanda isə bir Sibir gözəli –Liza ilə gəlmişdi. Ömrünün son 4 ilində tək qalan bu qoca doxturun paltarlarını yuyurdum. Həmişə mənə deyirdi ki, oxu, bu məhlədən çıxsan sən çıxacaqsan. Bağında yaxşı üzüm tənəkləri vardı. Abşeron şanısı. Meynələri özü budayar, yarpağını yığmaq üçün biz uşaqları köməyə çağırardı. Həyətinin öz səliqəsi, öz axarı. Ölümünə iki həftə qalmış mənə üzəri orden-medallarla dolu pencəyini gətirdi. Dedi səndə qalsın, saxlayarsan. Ancaq onun vəfatından bir ay sonra böyük oğlunun gəlini məndən aldı ki, bu bizim ailə sərvətimizdir. İndi, hər orden-medal  satılan yerin yaxınlığından keçəndə düşünürəm : Ömrünü müharibələrə vermiş insanlar və onların 50 qəpiyə satılan təltifləri…

10 May-Keçmiş prezident Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 88-ci il dönümü və şərəfə qeyd olunan GÜL bayramı. Əslində, vətəndaş məntiqimlə düşünəndə, “mən Hacıbəla olsaydım nə edərdim?” sualı verirəm özümə. Cavabım var. Mən mer olsaydım, SSRİ dövründə öz gülçülük istilikxanaları ilə seçilən Bakı kəndlərinə indi Hollandiya, Minlandiyaya ayırdığım pulları qoyardım. Qoy calaq edib yeni gül növləri alsınlar. Diktatorluq edib biologiya fakültəsindən tutmuş bağbanlara qədər hamısını  istismar edərdim ki,

calayın güüüülü gülə

qara torpağın üüüzü  gülə.

Sonrada məktəblilərə ultimatum göndərərdim ki,  di nə durmusuz qurun portretlərinizi.  Ancaq be-təəssüfi əz mən nə darədəm Həcibibəla.

14 May-Azərbaycan Evrovisionda 2012-ci il üçün ev sahibliyilini qazanır. İlk dəfə bu müsabiqəyə qoşulduğumuzda Samirlə Elnurun “Day after day” ifasına görə həyəcan keçirirdim. O zaman qəlbimdə inam vardı. Ən azı üçüncü yer bizlikdi. Bu mənim musiqi ruhuma yaxın idi. Sonrakı ardıcıllıqla bu çıxışın unudulduğunu gördük. Heç kim xainlik etmir ki, birinciliyi niyə qazanmışıq. Ancaq sual olunur: Vətəndaşının evini sökdürən bir məmləkət əcnəbi inostrannara harda, necə ev sahibliyi edəcək? Aha, Dərnəgül tərəfin bunun üçün nəzərdə tutulduğunu eşitmişdim. Bu gün qonşu qəsəbədən Minayə arvad da deyir ki, ay balaaa düz diyirlərkiyaa, Əmircanda Böyük Şoru söküceylər?

Dedim, mənnə bilim ay xala.

Deyir, Cigəri yansun o Hacbalanunnn!

Dedim, get qutabuvu bişir, turistdər gəlicey, 1 manatdan satarsan. Minayə getdi un çuvallarını istismar etməyə.

16 May- Azərbaycan Dövlət Pantomima Teatrının təsis edildiyi gündür. Pantomima həyatın səhnədə mimikalarla nümayiş etdirildiyi bir sənətdir. Aktyor bütün elastikliyi, cəldliyi, üz cizgiləri ilə sənə yaşadığın psixoloji, bəzən şən, bəzən qəmgin anlarını göstərir. Pantomima səhnəsi ağ kətandır. Aktyor isə rəssam. O boyaları xatırladan hərəkətləri ilə sənin görmək istədiyin, görə bilmədiyin portretini çizir. Sən özünü dərk etdiyin qədər səhnədə tamamlanmış portretini görürsən. Sən sevirsən, səhnə sənə geniş gəlir. Səh nifrət edirsən, səhnə səni sıxır. Pantomimamızın aktyor kollektivi, sizi sevirəm.

17 May-Mənim doğum, Laçının işğal günü.

Bu gün 25 yaşım tamam olur. Heç narahat olmuram. Mən heç vaxt qocalmayacağam. Bir gün ölsəm belə yenə inanıram ki, mövcudluğum davam edəcək. Bu yaşıma qədər yalnız bir dəfə 8 yaşımda doğum günüm qeyd edilib. Ona da nifrət etdim. Sırf mənim üçün kiminsə nəsə etməyini sevmirəm. Hədiyyələri də sevmirəm. Kitab, dibçəkdə gül  və həyatımın enerjisini artıracaq şeylər istisna olmaqla. Və doğum günümün qeyd edilməməsi ənənəsini davam etdirəcəyəm.  Laçın işğal olunanda doğum günüm idi.

Laçın mahnısını çox sevirəm. O zaman kiçik idim. Ancaq kənd şagirdlərinin məktəbdən  tez-tez cəbhəyə əsgərlər üçün tibbi ləvazimatlar göndərdiyini görürdüm.  Laçın və mən. Bütövləşmiş xəyallar … Bitməmiş arzular…

Həyatımız sevgilərlə  dolu, qəlbimizdə isə yaralar hələ də qaysaqlıdır. Evimizdən Azərbaycana baxan pəncərəmizin şüşələrini silmək istəyirəm. Deyirlər, şəffaf şüşədən günəş daha parlaq görünür.

Aynur Zərrintac

Kitabın ilk səhifəsindən:
“Patriarxın payızı” romanı zorakılıq və despotizm faktları ilə kifayət qədər zəngin olan bəşər tarixinin qrotek ümumiləşdirilməsidir. Əsərin mərkəzində konkret cizgilərdən azad, maksimum tipikləşdirilmiş, bütün gerçək diktatorların xüsusiyyətlərini özündə cəmləyən, ölməkdə olan, amma heç cür ölmək bilməyən, həyatda qalmaq üçün əcaib cinayətlər işləyib, qanlar tökən bir diktatorun hekayəsi durur. Romanın qarmaqarışıq əhvalatı qarışıqlığı ilə üst-üstə düşür. Patriarx-hakimiyyət ideyasının özünün, onun insan şüuruna təsirinin təcəssümüdür.

Venesuela yazıçıı Migel Otero Silva roman haqda yazır:

“Bir dəfə Karlos Fuentes, Xulio Kortasar və Qarsia Markes Meksikada görüşürlər və Fuentes, Latın Amerikasının diktatorları haqqında bir fəsil yazmaq şərtilə bir kitab yazmağı təklif edir. Qarsia Markes-ötən əsrin Kolumbiya diktatorlarından hər hansı birinin, Varqas Lyosa-Legianın, Otero Silva (yəni mən)-Qomesin, Roa Bastos-Fransianın, Kortasar-Rosasa oxşayan uydurma bir diktatorun, Karpentyer isə Maçadonun obrazını yaratsın. Hətta Venesuelaya xəbər göndərib məndən Qomes haqqında fəsil yazmağımı da xahiş etdilər. Mən o xahişi yerinə yetirə bilmədim, bu günə kimi də Qomesdən bir sətir belə yazmamışam, çünki ona nifrət edirəm. Varqas Lyosa da, təklifi irəli sürən Fuentes də heç nə yazmadı. Bəziləri isə yazdılar, özü də fəsil yox, kitab yazdılar: Roa Bastosun “Mən, Ali”, Karpentyerin diktator Maçadonun müəyyən xarakterik cizgilərini ehtiva edən “Metodun yanlışlığı” və Qarsia Markesin “Patriarxın payızı” kitabları bu cür meydana gəldi. Beləliklə, təsadüfi bir söhbətin nəticəsi kimi ən azı üç roman yarandı…”

Qabriel Qarsia Markes qeydlərində roman haqqında yazır: (ixtisarla) “Mənim daim axtarışında olduğum və yazmaq istədiyim əsər “Patriarxın payızı” olub. Bu roman oxucudan müəyyən bədii hazırlıq tələb edir. Bu romanı tələsmədən, özümü zorlamadan yazmışam. Mən ispan dilini gözəl bilirəm və bu poeziyanın mənə böyük köməyi olub. Əsər Qəraib xalqlarının şerləri ilə, xüsusən Ruben Dario poeziyası ilə doludur. Roman Darionun poeziyası üzərində qurulub. …Kuba inqilabı nəhəng bir işə-Batistanın generalı Soso Blankanın edam edilməsinə imza atdı. Blankanın işinə, bütün dünya ölkələri jurnalistlərinin iştirakı ilə açıq məhkəmədə baxılırdı. Onun törətdiyi bütün qanlı cinayətlər sübuta yetirildi və müttəhim ölümə məhkum edildi. Ölüm hökmü oxunanda Blanka ilə üz-üzə dayanmışdım. Onun sifətində bir əzələ belə tərpənmədi, yalnız dizləri azacıq titrədi. Bu, mənim üçün kəşf kimi bir şey oldu və düşündüm ki, çoxdan axtardığım, həsrətində olduğum diktator məhz odur…”

Bizim əziz general

Vətəni murdarladı

Çox əlləşdi, vuruşdu

Öz ağlı-kamalıyla

Yeni qanunlar qoşdu

Başıyla yox, dalıyla…

Qabriel Makrizin “Patriarxın payızı” romanı əsasında  çəkilmişir. Qeyd edim ki, aktyor Marlon Brandonun kino həyatındakı sonuncu rolu da bu film olmuşdur. Ancaq film elə də uğur qazanmamışdır.

Qabriel Markez Qarsiadan kiçik fotosessiya:

Qabriel Markez Qarsia, həyat yoldaşı Mersedes və oğlanları ilə-1960, Barselona

Qabriel Qarsia Markez Nobel mükafatı almağa hazırlaşır-1982

Qoca Qabriel

Fidel Kastro Qabriel Qarsia ilə - 1998

Qabriel Qarsia Markezin karikaturası

“Quqark”dan bir hissə… (bura da bax)

Deyib-gülən, bir-birinə atmaca atan tədbir iştirakçılarından həm görüşdə, həm də davranışda fərqlənən qara paltarlı qadınlar diqqətimi cəlb etdi. Artur əlində içi şərabla dolu bakal ayağa qalxıb növbəti nitqini irad edəndə hər şey aydın oldu. Bu qadınların övladları müharibədə itkin düşmüşdülər. Onları banketə dəvət etmək Arturun ideyası idi. Banketdə iştirak edənlərin sifəti Arturun nitqi zamanı dəyişdi. Hər kəs özünü bacardığı qədər kədərli göstərməyə çalışırdı. Banket iştirakçıları övladları müharibədə itkin düşmüş qadınların dərdinə şərik olduqlarını bu süni kədərlə göstərməyə çalışırdılar. Banket iştirakçıları övladları müharibədə itkin düşmüş qadınların dərdinə şərik oduqlarını bu süni kədərlə göstərməyə çalışırdılar.

Mənim vəziyyətim tamam başqa idi. tərslikdən mən düz qara paltarlı qadınların qarşısında əyləşmişdim. Başımı qaldırıb onların üzünə baxa bilmirdim. Yerimi dəyişmək isə heç yaxşı hərəkət olmazdı. Biz badələri doldurduq. Və müharibədə itkin düşmüş, əsir götürülmüş adamların sağlığına içdik. Biz onları qəsdən sağ adam kimi yad etməklə qara paltarlı qadınlara təsəlli vermək istəyirdik. Mən çox mənasız, məzmunsuz məclislərdə, tədbirlərdə, konfranslarda iştirak etmişəm. Və bu məclislərin, konfransların, seminarların heç bir problemi həll etməyəcəyini yaxşı anladığım halda artistcəsinə aktivlik etmişəm. Mübahisələrə girişmişəm. Səfər çıxmaq, gəzmək, qonorar almaq, oteldə qalmaq, banketlərdə yeyib-içmək xətrinə çox məzmunsuz, çox mənasız konfransların iştirakçısı olmuşam. Bu dəfə isə vəziyyət tamam başqa idi. Müharibədə övladlarını itirmiş analar düz qarşımda əyləşmişdilər. Az-çox vicdanı olan adam onların qarşısında ürəkdən əylənə, yeməklərin dadından ləzzət ala bilməzdi. Tanrıya min şükür, məndə vicdan deyilən şey bir az qalmışdı, yoxsa özümü arsızlığa qoyub doyunca yeyib-içə, əylənə bilərdim. Həyatda gördüyüm, şəxsən tanıdığım, sonra isə müharibədə ölən, itkin düşən adamların sifətini xatırladım. Deməli, belə çıxır ki, onlar müharibədə bir qrup adamın otellərdə gecələməsi, o şəhərdən bu şəhərə gedib gəzməsi, səfərə çıxması, sifətlərinə müdrik ifadələr verib boş-boş danışması, qonorar alması, restoranlarda yeyib-içib qarın otarması üçün ölmüşdülər…..

Kitab haqqında fikirlərim:

Kitabın yarıya qədər hissəsində yazıçının bir neçə dəfə eyni fikirləri yayımladığını görürdüm. Görünür ya redaktə olunmayıb, ya da redaktəyə ehtiyac duyulmayıb. Ancaq bu hadisələrin sonrakı gedişatını izləyən oxucunu-məni yorurdu. Kitabı 3 günə bitirdim. Baxmayaraq ki, üslub cəhətdən o qədər də güclü saymaq olmaz. amma fikrimcə, əgər sən oxuduğun zaman hadisələrin içində olub, ordakı həyəcanı yaşayırsansa deməli, əsər güclüdür. Aqşin Yenisey “Quqark” haqqında deyib: “Quqark” peşəkar yazıçının deyil, peşəkar oxucunun yazdığı romandır”.

“Quqark” əsasında film çəkilmə ehtimalı da var.

Kitabın müəllif tərəfindən imzalı təqdimatı Azad Fikir Universitetində keçirilmişdir. Prosesi Əziz Elxanoğlunun çəkdiyi videodan izləyə bilərsiniz.

Seymur Baycanın romandakı “Quqark”ı əvvəllər pioner, indi isə məktəblilərin yay düşərgəsi olan yerdir.

Vikipediadan isə: Quqark-Ermənistan ərazisində Kür çayпnın yuxarı hissəsində yerləşən bir kənddir. Gürcü akademik Akaki Şanidzeyə görə, Quqark adı gürcü sözü “qo-qar-an” sözündəndir.  Ermənistan mənbələrində, Strabona görə e.ə. 170-ci ildə erməni şahı I Artaşes tərəfindən işğal olunmuşdur. Burada Sunda şəhəri yerləşirmiş. Ermənistan SSRİ dövründə Quqark rayonun mərkəzi 1985-ci ilə qədər Meqrut olmuşdur. Coğrafi cəhətdən Quqark rayonu Vanadzorla birləşib. Quqarkın bütün əhalsi erməni əsillidir. Ermənilərin soyqırımına qədər bu bölgənin əhalisinin tərkibini ermənilər təşkil etməkdə idi. Gürcüstanlı tədqiqatçılara görə isə, bu bölgənin etnik tərkibi gürcülərdən ibarət idi. Bondo Arveladze iddia edir ki, ermənilərin ədəbiyyat tarixində “quqarlı”lar erməni deyil, gürcü tayfaları kimi göstərilmişdir.

Bu da belə… Seymur Baycanın və bir neçə şəxsin Ermənistana səfəri Azərbaycanda yaxşı qarşılanmamışdı o vaxt. Hətta onların vətəndaşlıqlarının alınmasını tələb edənlər də vardı. Hərənin məsələyə bir baxış bucağı var. Oraları görmək istəyən başqalarının da mövcudluğuna inanıram. Özüm isə müharibənin ağır izləri qalan torpaqlarda olmaqdan vaz keçmərəm.

Fikirlərimə nöqtəni “Ermənistana səfər: Seymur Baycanın gündəliyi”ndən kiçik bir hissə ilə qoyuram:

“Sərhədi keçən kimi Georgi lətifə danışmağa başladı: Rus və erməni yazar söhbət edir. Rusiyalı yazar soruşur:

-Ermənicə “sülh” necə deyilir?

-Xaqaqutyun.

-Necə?

-Xaqaqutyun.

-Başa düşmədim, mümkünsə hecalarla.

-Xa-qa-qut-yun.

-Mənə bax, bu sülh deyil, lap müharibənin özüdür.

Ağır ağır yazdı: Aynur Zərrintac